www.firmakonya.com

Mürekkep Hastalığı ve Kestane Dal Kanseri
Dünya geneline baktığımızda Türkiye kestane üretiminde önemli bir yere sahiptir. Fakat Türkiye’ nin son 30 yıllık zaman dilimindeki kestane üretimi incelendiğinde önemli değişiklikler olduğu görülür. Kestane yetiştiriciliğinin büyüyüp gelişmesini engelleyen, hatta üretimi gittikçe azaltan en önemli etkenler kestanenin iki hastalığı olan Mürekkep Hastalığı (Phytophtora cambivora) ve Kestane Dal Kanseri (Endothia parasitica) (Cryphonectria parasitica)’ dir.

Her iki hastalığın da belirtileri çok farklı olduğundan teşhis etmek kolaydır. Mürekkep hastalığı, ağacın köklerinde çürüme ve çürüyen yerler kaldırıldığında siyahımtrak mavi renkli mürekkep lekesi benzeri akıntılarla teşhis edilir. Kanser ise gövde ve dallarda şişkinliklerle birlikte çatlamalar şeklinde ortaya çıkar. Mürekkep hastalığı daha alçak arazilerde ve su kenarlarında sorunlar yaratırken, kanser hastalığı daha yüksek yerlerde görülmektedir. Daha önce yapılan çalışmalarda kestane alanlarında her iki hastalığa da rastlanmıştır ancak Türkiye’ de ve özellikle Bursa bölgesinde kestane ormanlarında büyük tahribatlar yapan ve ağaçları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakan asıl nedenin kestane dal kanseri hastalığı olduğu anlaşılmıştır. Günümüzde mürekkep hastalığına çok ender rastlanmakta veya hiç rastlanmamaktadır. Mürekkep hastalığı kısa sürede ağaçları tümden öldürmesine karşın, kanser genç filizlerde hastalık oluşturmaz ve ayrıca bazı ağaçlar da kendilerini kanserden kurtarabilirler.

Gövde ve dallarda pamukçuklar, tipik olarak kabuk ayrılır ve hücreler ölürken kabuğun geniş bölümleri düşer.

Kabuk renk değiştirir, şişer ya da düşer.

Kestane kanserinin belirtileri

Her iki hastalığın mücadele yöntemlerinde de bazı farklar bulunmaktadır. Örneğin mürekkep hastalığı nemli koşulları sevdiğinden kurak dönemlerde sorun yaratamaz. Ayrıca mürekkep hastalığına karşı etkili kimyasal ilaçlar bulunmakta ve bunlardan sonuç alınabilmektedir. Ancak kanserle mücadelede kimyasal ilaçlardan başarı elde edilememiştir. Biyolojik mücadelede kısmi başarıların elde edildiği görülmüştür. Yapılması gereken en önemli şey, kestane üretimi yapan insanlara hastalıkla ilgili tanıtıcı eğitim programları uygulamak ve hastalıkla mücadele yollarını anlatmaktır.

Kestane dal kanseriyle mücadelede izlenecek yollar:
-Tespit edilen hastalıklı dallar ve gövdeler kesilmeli ve ormandan uzaklaştırılarak mümkünse yakılmalıdır.
- Kesilen ağaçlardaki yara izleri izole katkı maddeleriyle kapatılıp açık yerlerden ağaçların yeniden hastalık kapması engellenmelidir.
- Meyve toplama sırasında ağaca sırıkla vurularak yaralanmasına izin verilmemelidir. Kestane gövdesinde yara açan zararlılar mevcutsa bunlarla mücadele edilmelidir.
- Kestane kanserine dayanıklı çeşit arayışları sürdürülmeli ve yerel çeşitlerin hastalığa karşı reaksiyonları izlenmelidir